Yargıtay Kararı Netleşti: Belediye Müfettişlerinin Sendika Üyeliği Mümkün Değil
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, belediye bünyesindeki müfettişlerin statüsüne yönelik belirleyici bir emsal karar oluşturdu. Yüksek Mahkeme tarafından yapılan değerlendirmede, bu görevlilerin “merkezi denetim elemanı” statüsünde bulunduğu teyit edilerek, sendika üyeliği ya da kurucu sıfatıyla yer alma haklarının bulunmadığına hükmedildi. Bu kritik karar, denetim yetkisiyle donatılmış kamu çalışanlarının sendikal hak sınırlarını yeniden çiziyor.
Dava Süreci ve Anlaşmazlığın Nedeni
İlgili hukuki uyuşmazlık, Kartal Belediye Başkanlığı ve Buca Belediye Başkanlığı çatısı altında görev yapan kamu personelinin sendika üyeliklerinin yasallığı üzerine patlak verdi. Tartışmanın merkezinde, sendikanın toplam üye sayısı belirlenirken kurumda çalışan 4 müfettişin bu listeye dahil edilip edilmeyeceği meselesi bulunuyordu. Davacı taraf olan sendika, söz konusu çalışanların üyeliklerinin geçerli sayılması talebiyle yargı yoluna başvurdu.
Mahkemeler Arasındaki Görüş Ayrılığı
Yargılama sürecinin ilk kademelerinde Yerel Mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesi, sendikanın tezlerini haklı bularak lehte karar verdi. Bu merciler, belediye müfettişleri görevlilerinin doğrudan belediye başkanına bağlı çalışmasını temel alarak, onları merkezi denetim elemanı kapsamında değerlendirmedi. Fakat yapılan temyiz başvurusu neticesinde dosya, nihai karar için Yargıtay‘ın incelemesine sunuldu.
4688 Sayılı Kanun ve Yargıtay’ın Analizi
Dosyayı derinlemesine inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, kararında 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun 15. maddesine vurgu yaptı. Yasada yer alan net hükümlere göre, merkezi denetim elemanı olarak tanımlanan kişilerin sendikal faaliyetlerde bulunması, üye veya kurucu olması kanunen yasaklanmıştır.
Kartal Belediyesi Teftiş Kurulu Müdürlüğü Yönetmeliği ile bir bütünlük içinde yapılan analizde Yüksek Mahkeme, müfettişlerin haiz olduğu yetki ve görev tanımlarının merkezi denetim elemanı vasfını karşıladığını saptadı. Netice itibarıyla, bu personelin sendika üyesi olarak kabul edilmesinin mevcut yasal düzenlemelere aykırı olduğu tescillendi.
Yargı Kararlarının Karşılaştırılması
Dava boyunca farklı yargı kademelerinin konuya bakış açısı aşağıdaki tabloda kıyaslanmıştır:
| Yargı Mercii | Hukuki Değerlendirme |
|---|---|
| İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemesi | Müfettişler merkezi denetim personeli sayılmaz, üyelik hakları vardır. |
| Yargıtay 9. Hukuk Dairesi | Müfettişler merkezi denetim elemanıdır, üyelikleri geçersizdir. |
Alt Mahkeme Kararları İptal Edildi
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından tesis edilen hükümle birlikte şu yasal adımlar atıldı:
- Bölge Adliye Mahkemesi’nin vermiş olduğu karar geçersiz kılındı.
- İlk derece mahkemesinin kararı hukuka aykırı bulunarak bozuldu.
- Dosya, kapsamlı bir biçimde yeniden ele alınması amacıyla ilgili ilk derece mahkemesine geri gönderildi.
Resmi Karar Bilgileri
- Esas No: 2025/6069
- Karar No: 2025/7705
- Karar Tarihi: 13.10.2025
Hayır, Yargıtay tarafından verilen emsal karar uyarınca, belediye müfettişleri merkezi denetim elemanı kategorisinde görüldükleri için sendikalara üye olamazlar veya kurucu olarak katılamazlar.
Söz konusu karar, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun 15. maddesinde belirtilen üyelik yasaklarına dayandırılmıştır.
Hukuki süreç, Kartal Belediye Başkanlığı ve Buca Belediye Başkanlığı bünyesinde çalışan toplam 4 müfettişin sendika üyeliği statüsü üzerinden yürütülmüştür.
