Trabzon Gazi Anadolu Lisesi’nde görev yapan bir İngilizce öğretmeninin, akademik çalışmalarını öne sürerek haftalık ders programında düzenleme yapılması talebiyle ilgili Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) nihai kararını verdi. Doktora sonrasındaki akademik faaliyetlerini ve doçentlik hazırlıklarını gerekçe gösteren öğretmenin şikayetini inceleyen Ombudsmanlık, okul idaresinin tutumunu hukuka ve hakkaniyete uygun bularak başvuruyu reddetti.
Öğretmenin Talepleri ve Hukuki Gerekçeleri
Doktora eğitimini tamamlamış olan eğitimci, post-doktora süreci ve doçentlik dosyası hazırlama aşamasında olduğunu belirterek okul yönetiminden özel bir ders programı talebinde bulundu. Öğretmenin temel istekleri şu iki noktada toplandı:
- Akademik faaliyetlerine daha fazla vakit ayırabilmek amacıyla haftalık ders programında bir günün tamamen boş bırakılması.
- Sadece üniversite sınavına hazırlanan 12. sınıf seviyesindeki öğrencilerin derslerine girmek.
Eğitimci, okul müdürlüğünün bu talepleri geri çevirmesinin Anayasa’nın 10. maddesi (Eşitlik İlkesi), 27. maddesi (Bilim ve Sanat Hürriyeti) ve 42. maddesi (Eğitim Hakkı) ile çeliştiğini öne sürdü. Ayrıca mevcut mevzuatın idare tarafından çok dar bir çerçevede yorumlandığını iddia etti.
Okul Yönetimi ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün Görüşü
Okul idaresi konuyu Ortahisar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü‘ne taşıdı. Müdürlüğün 8 Eylül 2025 tarihli cevabında, akademik unvanların ders dağıtım sürecinde bir ayrıcalık tanımayacağı vurgulandı. Doktora süreci tamamlandığı için resmi bir mazeretin kalmadığı belirtilirken, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda tüm sınıf seviyelerinin öğretmenin tecrübesinden faydalanması gerektiği ifade edildi.
Mevcut Ders Programı ve Talep Karşılaştırması
İdare tarafından hazırlanan programın zaten akademik çalışmalara imkan tanıdığı belirtildi. İşte öğretmenin mevcut durumu ve talebi arasındaki farklar:
| Kategori | Mevcut Uygulama (Okul Programı) | Öğretmenin Ek Talebi |
|---|---|---|
| Ders Günleri | Pazartesi-Salı (8’er saat), Çarşamba (4 saat) | Haftada bir günün tamamen boşaltılması |
| Boş Günler | Perşembe ve Cuma (Hafta sonuyla beraber 4 gün boş) | Ekstra bir gün daha boşluk |
| Sınıf Seviyeleri | 9-12. Sınıflar arası dağılım | Sadece 12. Sınıflar (Sınav grubu) |
Okul yönetimi, öğretmenin 12 Eylül 2025 tarihinde programı imzalayarak teslim aldığını ve herhangi bir itiraz şerhi düşmediğini, zümre toplantılarında da bu yönde bir kayıt oluşturmadığını bildirdi.
KDK’nın Hukuki Değerlendirmesi ve Ret Gerekçesi
KDK incelemesini 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 439 sayılı Kanun ve MEB yönetmelikleri çerçevesinde gerçekleştirdi. Kararda, genel bilgi dersi öğretmenlerinin haftalık 15 saat aylık karşılığı ders verme zorunluluğu hatırlatıldı. Lisansüstü eğitim yapanlara MEB İzin Yönergesi’nin 18. maddesi uyarınca kolaylık sağlanabileceği ancak bunun görevi aksatmaması gerektiği belirtildi.
Kurum, yüksek lisans ve doktora yapmış öğretmenlere ek ders ücretlerinin %7 ile %20 arasında artırımlı ödendiğini, fakat bu durumun ders programında mutlak bir ayrıcalık hakkı doğurmadığını ifade etti. İdarenin takdir yetkisini kamu yararı ve eğitimde fırsat eşitliği ilkelerine göre kullandığına hükmedildi.
Kararın Sonucu ve Emsal Niteliği
Ret Kararı: KDK, başvuruyu reddederek okulun ve müdürlüğün uygulamasını hukuka uygun buldu. Sadece 12. sınıflara ders verme isteğinin diğer öğrencilerin eğitim hakkını zedeleyebileceği ve çalışma barışını olumsuz etkileyebileceği sonucuna varıldı.
Bu karar, akademik çalışma yürüten öğretmenlerin ders programı düzenlemelerinde sınırları netleştirmiş oldu. Her ne kadar bazı mecralarda idare aleyhine bir karar gibi sunulsa da, resmi metin idarenin takdir yetkisinin kamu yararı gözetilerek kullanılmasının önemini tescil etti.
