Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un, yurt dışına ihraç edilen Türk dizilerine yönelik açıkladığı yeni mali destek paketi, sektör çalışanlarının tepkisini çekti. DİSK’e bağlı Sinema Emekçileri Sendikası (Sine-Sen), açıklanan teşvik modelinin sektördeki asıl sorunları çözmekten uzak olduğunu belirterek, kamu fonlarının yapımcıların kâr marjını artırmak yerine emekçilerin çalışma koşullarını iyileştirmek için kullanılması gerektiğini savundu.
Bakanlık ve TGA’dan Dizi İhracatına Destek
18 Şubat tarihinde Atatürk Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen “Dünyada Turizm Tanıtımına Katkı Sağlayan Türk Dizilerine Destek” başlıklı programda konuşan Bakan Mehmet Nuri Ersoy, Türk yapımlarının uluslararası arenadaki başarısına vurgu yaptı. Türkiye’nin dizi ihracatında dünya liderlerinden biri olduğunu hatırlatan Ersoy, Türkiye Turizm Geliştirme Ajansı (TGA) iş birliğiyle yeni bir teşvik mekanizmasının devreye gireceğini duyurdu.
Bakan Ersoy’un açıklamasına göre, yurt dışı satışı kesinleşen dizilere, bölüm başına yaklaşık 33 bin dolar tutarında maddi destek sağlanacak. Bu hamle ile dizi karakterleri ve hikayelerinin, Türkiye’nin turizm tanıtım stratejisine daha aktif bir şekilde entegre edilmesi hedefleniyor.
Sine-Sen: “Kaynaklar İstihdama Ayrılmalı”
Bakanlığın bu duyurusunun ardından Sinema Emekçileri Sendikası (Sine-Sen) yazılı bir açıklama yaparak duruma itiraz etti. Sektörde işsizliğin giderek tırmandığı bir dönemde, kamu kaynaklarının kullanım tercihinin yanlış olduğunu savunan sendika yönetimi, önceliğin güvenceli çalışma koşullarına verilmesi gerektiğini belirtti.
Sendika tarafından yapılan açıklamada, televizyon dünyasındaki reklam gelirlerinin düşmesiyle birlikte sektörün tamamen yurt dışı satışlarına odaklandığı ifade edildi. Bu durumun yarattığı olumsuz tablo şu şekilde özetlendi:
- Bütçeler büyük oranda “star” oyunculara ve yüksek maliyetli mekanlara harcanıyor.
- Diziler, yurt dışına satılamadığı takdirde hızla yayından kaldırılıyor.
- İptal edilen projeler nedeniyle set sayıları azalıyor ve teknik ekipler işsiz kalıyor.
“Zaten Satılmış Projeye Destek Vermek Çözüm Değil”
Sine-Sen, halihazırda uluslararası pazarda alıcı bulmuş projelere ek kamu desteği sağlanmasının sektör emekçileri nezdinde hayal kırıklığı yarattığını vurguladı. Sendika, bakanlıklara çağrıda bulunarak şu ifadelere yer verdi:
“Kamu kaynakları, hali hazırda yurt dışına satılmış projelere aktarılması yerine, dizi emekçilerinin haklarının güvence altına alınması, çalışma koşullarının iş hukuku gözetilerek yeniden düzenlenmesi ve istihdamın artırılması için kullanılmalıdır.”
Mevcut Durum ve Talep Karşılaştırması
Bakanlığın açıkladığı teşvik modeli ile sendikanın talepleri arasındaki temel farklar aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Bakanlık Planı | Sine-Sen Talebi |
|---|---|
| Yurt dışına satılan dizilere bölüm başı 33 bin dolar destek. | Kaynakların işsizliği önlemek ve istihdamı artırmak için kullanılması. |
| Turizm tanıtımı ve yapımcı desteği odaklı yaklaşım. | İş hukuku ve güvenceli çalışma koşulları odaklı yaklaşım. |
